Hoe vaak moet je arbeidsmiddelen keuren?

Arbeidsmiddelen moeten veilig gebruikt kunnen worden. Daarom moeten machines, gereedschappen en andere hulpmiddelen regelmatig worden gecontroleerd en, wanneer dat nodig is, worden gekeurd.

Maar hoe vaak moet dat precies? Veel bedrijven kiezen voor een jaarlijkse keuring. Dat is een praktisch uitgangspunt, maar niet voor ieder arbeidsmiddel automatisch de juiste termijn.

Wat zijn arbeidsmiddelen?

Arbeidsmiddelen zijn alle machines, apparaten, gereedschappen en installaties die tijdens het werk worden gebruikt.

Denk bijvoorbeeld aan:

• elektrische gereedschappen;
• verlengkabels en kabelhaspels;
• ladders, trappen en rolsteigers;
• heftrucks en hoogwerkers;
• hijsmiddelen;
• lasmachines en aggregaten;
• valbeveiligingsmiddelen;
• werkplaatsmachines.

De werkgever moet ervoor zorgen dat deze arbeidsmiddelen veilig zijn en in goede staat blijven.

Is jaarlijks keuren verplicht?

De wet schrijft niet voor dat ieder arbeidsmiddel standaard één keer per jaar moet worden gekeurd. De keuring moet zo vaak plaatsvinden als nodig is om veilig gebruik te kunnen waarborgen.

De juiste keuringsfrequentie hangt onder andere af van:

• het soort arbeidsmiddel;
• de gebruiksintensiteit;
• de werkomstandigheden;
• de kans op beschadiging;
• eerdere keuringsresultaten;
• voorschriften van de fabrikant;
• de uitkomsten van de RI&E.

Een jaarlijkse keuring is voor veel arbeidsmiddelen een goed uitgangspunt en wordt op Arboportaal.nl aangegeven als een veilige ondergrens, maar de werkgever moet kunnen uitleggen waarom de gekozen termijn passend is.

Wanneer moet je vaker keuren?

Een kortere keuringsinterval kan nodig zijn wanneer arbeidsmiddelen intensief worden gebruikt of aan zware omstandigheden worden blootgesteld.

Denk aan gebruik:

• op bouwplaatsen;
• in vochtige of stoffige ruimten;
• in de verhuur;
• door veel verschillende medewerkers;
• in servicewagens;
• in omgevingen met hitte, kou of chemicaliën.

Ook wanneer bij eerdere keuringen regelmatig gebreken zijn vastgesteld, kan het verstandig zijn vaker te keuren.

Kan de keuringsinterval ook langer zijn?

In sommige situaties kan een langere termijn verantwoord zijn. Bijvoorbeeld wanneer een arbeidsmiddel weinig wordt gebruikt, op een vaste en beschermde plaats staat en tijdens eerdere keuringen geen gebreken vertoonde.

Een langere termijn mag alleen worden toegepast wanneer dit op basis van de risico’s goed kan worden onderbouwd.

Voor elektrische arbeidsmiddelen kan de inspectiefrequentie volgens NEN 3140 risicogestuurd worden bepaald. Daarbij wordt onder andere gekeken naar het gebruik, de omgeving en de kans op beschadiging.

Wanneer is een extra keuring nodig?

Naast de periodieke keuring kan een extra beoordeling nodig zijn na een gebeurtenis die de veiligheid heeft beïnvloed.

Bijvoorbeeld na:

• een val of botsing;
• overbelasting;
• waterschade;
• kortsluiting;
• een reparatie;
• een ingrijpende wijziging;
• langdurige stilstand.

Neem het arbeidsmiddel bij twijfel buiten gebruik totdat is vastgesteld dat het weer veilig kan worden ingezet.

Controle vóór gebruik blijft noodzakelijk

Een geldige keuringssticker betekent niet dat een arbeidsmiddel automatisch veilig is. Na de keuring kan immers opnieuw schade ontstaan.

De gebruiker moet daarom vóór gebruik letten op zichtbare gebreken, zoals beschadigde kabels, losse onderdelen, defecte beveiligingen, scheuren of vreemde geluiden.

Wordt een gebrek gevonden? Gebruik het arbeidsmiddel dan niet en laat het repareren of opnieuw beoordelen.

Leg de keuring goed vast

De werkgever moet kunnen aantonen dat arbeidsmiddelen tijdig zijn gekeurd. Alleen een keuringssticker is daarvoor meestal niet voldoende.

Leg daarom minimaal vast:

• welk arbeidsmiddel is gekeurd;
• de datum van de keuring;
• de uitgevoerde controles en metingen;
• eventuele gebreken;
• het keuringsresultaat;
• de naam van de keurmeester;
• de termijn voor de volgende keuring.

Een keuringssticker is vooral handig om de keuringsstatus snel zichtbaar te maken. Het keuringsrapport vormt de inhoudelijke onderbouwing.

Zelf arbeidsmiddelen leren keuren

Ingenium De Opleider verzorgt praktijkgerichte cursussen voor keurmeesters van arbeidsmiddelen. De opleidingen zijn zowel klassikaal als online te volgen. Deelnemers leren hoe zij arbeidsmiddelen deskundig beoordelen, gebreken herkennen en keuringsresultaten correct vastleggen.

Conclusie

Voor veel arbeidsmiddelen is een jaarlijkse keuring een goed uitgangspunt. De juiste keuringsfrequentie hangt echter altijd af van het gebruik, de omgeving, de kans op beschadiging en eerdere keuringsresultaten.

Keur arbeidsmiddelen vaker wanneer de risico’s groter zijn en stel de termijn alleen uit wanneer dit goed kan worden onderbouwd. Combineer periodieke keuringen altijd met onderhoud en controles vóór gebruik.

Zo blijft het doel van de keuring centraal staan: veilig werken met betrouwbare arbeidsmiddelen.

Wilt u meer informatie? Neem dan contact met ons op via info@meetwinkel.nl.